Водар Чорна-белых Ровараў

# 1

Яшчэ не зніклі сляды начнога дажджу. Празрыстымі кроплямі яны хаваюцца ў цёмнай, густой траве, зіхацяць на сонцы светла-ружовым колерам летняга ўсходу. Павольна дыхае глеба. Спіць вёска. Толькі часам недзе звонка заспявае певень, і крык гэты, надта гучны для такой раніцы, затрымціць у паветры і адразу ж растае, нібы шэры вясновы снег. Зноў усё ціха. 
У такі час прыемна з братам дастаць ровары і паехаць некуды па пясчанай дарозе, то гучна размаўляючы і весела смеючыся, то моўчкі, слухаючы нешта сваё. Ці то свіст ветру ў вушах, ці то шолах пяску пад коламі… 
Вакол – поле. Бясконцае і неверагодна прыгожае. Жоўтае мноства дзьмухаўцоў цягнецца да тонкіх сонечных промняў, сінія валошкі цнатліва хаваюць вочы, сарамліва ўсміхаюцца высокія рамонкі з вялізнымі белымі пялёсткамі. Вось бы цяпер на поўнай хуткасці рэзка націснуць на тармазы, каб тыя са свістам спынілі ровар. Сарваць бы тыя рамонкі і, як калісь вельмі даўно, сапсаваць некалькі кветак, адарваўшы пялёсткі, у пошуках адказу на старое дзявочае пытанне (бо спараўды цікава, ці кахае?). Дазволіць бы гулліваму ветрыку скрасці далікатны рамонкавы пыл, што застаецца на дарозе сярод каменняў, і аднесці яго некуды далёка ў неба, да аблокаў, нібы лёгкае птушынае пер’е. А потым паехаць бы далей, пакінуўшы ўсё ззаду. 
Але навокал усё яшчэ смяецца рознакаляровае поле, і ты, не спыняючыся, усміхаешся ў адказ ружовым, жоўтым, фіялетавым плямам кветак. Усміхаешся і водару травы, якая, сагрэтая ранішнім сонейкам, пахне так прыемна. Па-роднаму, па-летняму цёпла пахне… 

Грэе сонца, і патроху пачынае адольваць смага. Увогуле, збіраліся толькі зрабіць круг вакол вёскі і вярнуцца дадому, але вось ужо цэлую гадзіну едзем невядома куды, захапляючыся прыгажосцю, і вады з сабою няма, як і грошай альбо надзеі ўбачыць краму. І раптам брат крычыць: “Студня!”. Кідаем ровары ў траву. Выцягваем з калодзежа, які напалову схаваўся ў зарасніку высокай травы і, напэўна, ужо занядбалы, цяжкае вядро празрыстай вады. Набіраем у далоні і глытаем, глытаем, наколькі хапае паветра. Чыстыя, сцюдзёныя раўчукі цякуць па твары, па шыі і павольна растаюць на гарачай ад летняй спёкі скуры. Яны бягуць па руках да самых локцяў і кроплямі застаюцца на ботах і нагавіцах. 
Яшчэ некаторы час нерухома стаіш, абапіраючыся на мокрыя каменьчыкі студні. З заплюснутымі вачыма слухаеш цішыню. 
Недзе далёка гуляе ветрык. Ён спачатку доўга і вельмі ціха свішча ў густым залатым калоссі. Тонкія пустыя каласкі павольна гайдаюць сваімі маленькімі бурштынавымі галоўкамі. Яны нешта асцярожна шапацяць, і голас гэты такі спакойны і прывабны, што хочацца хутчэй крануцца далёкіх стэбляў, якія патроху тонуць у сонечным святле і ў сваім шэпце.
А потым вецер недзе хаваецца. Можа, у зялёнай лістоце кустоўя сярод шэрых галінак. Можа, у траве пад нагамі. Можа, ён употай абдымае цябе са спіны, дзьме ў валасы збаўчай прахалодай. Можа, яго нідзе няма. 

# 2

І раптам бусел на абочыне дарогі. Нерухомы. Статны. Стаіць на сваіх доўгіх чырвоных нагах і павольна водзіць у паветры дзюбай. Імчацца ровары. Да бусла застаецца нейкіх дзесяць метраў. 

Ласкава свеціць сонца. Ягоныя светелыя промні прабягаюць па соннай глебе і на імгненне хаваюцца за воблакам, але хутка яны з’яўляюцца зноў і пачынаюць казытаць сваімі тонкімі пальчыкамі шырокую дарогу, якая некуды бяжыць шпарка й нястомна, запрашаючы мінакоў за сабой… 

Пяць. 

Гучна звіняць пад коламі ровараў дробныя каменьчыкі. Яны адлюстроўваюць мяккае сонечнае святло і бясконцае неба з белымі аблокамі й чорнмі птушкамі ўдалечыні, зіхацяць усімі колерамі вясёлкі, і часам нават здаецца, што яны самі — сонейка, неба і птушкі адначасова, бо захавалі кожны гук, кожную фарбу навакольнага свету. 
Трымціць твая чорная ў клетку кашуля, і хутка б’ецца ўзрушанае сэрца…

Тры. 

Гучна спяваюць на ўсе галасы птушкі. Лёгкая песня ўзлятае ў паветра і цячэ над кветкамі і над ціхімі дрэвамі. Тое, чым ты дыхаеш – песня. Тое, што ты бачыш – песня. І тое, што ты адчуваеш кожным міліметрам сваёй скуры – песня. Нястрымная, неверагодная птушыная мелодыя. Неўміручая, як само жыццё… 

Адзін. 

На дарозе сядзяць матылі, грэюцца на сонцы. Ты праязджаеш, і яны ўзлятаюць у паветра далікатнымі пялёсткамі ружы. Некаторы час лётаюць перад табой, нібы мноства чырвоных ліхтарыкаў, а потым знікаюць у кустоўі ці недзе высока сярод аблокаў і лістоты дрэў. Нібы нехта праліў барвовую фарбу, а потым прайшоў дождж і змыў усе кроплі да апошняй, пакінуўшы пасля сябе чысціню і пустэчу. Нібы нехта рассыпаў пацеркі, але прыляцеў вецер і некуды іх унёс. Хутка знікаюць маленькія матылі, чырвоны аксаміт, і вось яна – твая пясчаная дарога, такая ж бясконцая, як і некалькі гадзін таму… 

Імчацца ровары. 
Грукае сэрца. 
Бусел. 
Толькі выцягні руку ўбок і кранешся ягонага чорна-белага пер’я. Пальцы патонуць у мяккай пяшчоце ўсяго неверагоднага, што толькі існуе ў свеце. 
Бусел. 
Як акіяны і як горкія хвалі. 
Як сцяг, што трымціць у павтеры і як само паветра. 
Як нараджэнне новага жыцця і як шчасце жыць. 
Бусел. 
Як зорнае неба і як захад сонца. 
Як гучнае маўленне і як ціхае маўчанне. 
Як кава з вяршкамі і як малако з мёдам. 
Бусел. 
Як мара і як жыццё. 
Ты толькі працягні руку і сам усё зразумееш. Ня варта траціць дарэмна пустыя словы. Хвіліны. Рухі. Бо ёсць рэчы, для якіх ніколі не хопіць усіх самых лепшых выразаў. Бо ёсць рэчы, для якіх ніколі нічога не хопіць. Як для такіх вось буслоў, якія з’яўляюцца аднойчы і робяць цудоўным твой дзень і ўсё тваё жыццё. А ты працягні, працягні руку… 

Бусел. 
Узляцеў. 
І ты нават адчуў на сваім твары ветрык – сляды ягоных магутных крылаў. Вось ён ляціць. Над тым самым бяскрайнім полем, тваім улюбёным. Над тваімі залатымі дзьмухаўцамі і над сінімі валошкамі – слёзкамі неба. Вось, вось ён ляціць. Там, недзе далёка, ён разрывае тонкае летняе неба, і блакітныя лахманы падаюць пад колы хуткіх ровараў і застаюцца на дарозе. Там ён, твой бусел, якога ты бачыш першы і апошні раз, крэмзае чырвонай дзюбай аблокі, а тыя белым пухам ляцяць на зямлю і разбіваюцца аб кветкі, як хвалі аб бераг, пакінуўшы пасля сябе толькі мяккую белую пену. 

І тут бусел знікае. Як матылі, як ветрык і як сонечныя промні. Ён проста знік, і яго больш нідзе няма. 
Варушацца цёмныя лісцікі на дрэвах: “Няма…” 
Шапаціць калоссе ў полі: “Няма…” 
Звіняць тысячы рознакаляровых каменьчыкаў: “Няма, няма…” 
І толькі маўклівая глеба, на якой некалькі імгненняў яшчэ ляжыць вялізны шэры цень, нічога не кажа, а толькі ўсміхаецца. 
І разам з ёй усміхаецца тваё сэрца, вочы й вусны. 
“Ёсць!..” – гучна крычыць нешта ўнутры. 
“Ёсць!..” – ласкава спявае нешта звонку. 
“Ёсць!.. Ёсць!..” – ціха шэпчаш ты і няспынна глядзіш у мяккае блакітнае неба, якое разарваў сваімі крыламі бусел. Вялізныя раны ззяюць недзе высока, і ня могуць схаваць іх шырокія белыя аблокі, што павольна плывуць у бяскрайнім абшары. Празрыстае неба цячэ тонкімі блакітнымі струменьчыкамі, нібы плача кожны ягоны кавалачак ад незагойных ран, пакінутых буслом. 

Крапаюць нябёсы. 

І нібы дождж стучыць ноччу па бруднаму шклу. 
Нібы звініць вада ў лужынах пад нагамі. 
Кроплі трапляюць у твае вочы, і я заўважаю там рэшткі летняга блакітна-шэрага стомленага неба. Яно пахне доўгім падарожжам і прыгажосцю, якую я так доўга не магла ўбачыць. Адпачынкам, цёплай ежай і мяккай коўрай. І яшчэ нечым патаемным і незразумелым. Яно пахне так прыемна, што нельга апісаць словамі, таму я маўчу. А неба цячэ і нібы не збіраецца спыняцца. Нібы хоча быць у тваіх вачах, каб ня бачыў яго ніхто акрамя мяне. Каб ня бачыў ніхто і таго бусла. Чорна-белага. Непрыкметнага сярод іншых птушак у аблоках. Непрыкметнага сярод мітуслівых дзён у календары. Бусла, які аднойчы з’явіўся на абочыне дарогі і зрабіў усё маё жыццё незвычайным. Дык няхай жа застаецца ён там, дзе ніхто яго так больш і не адшукае. Няхай ніхто больш не кранецца ягоных крылаў і не праедзе побач. Хай будзе так. 

У тваіх вачах летняе неба і чорна-белы бусел. 
Але ровары часцяком імчацца так хутка, што наўрад ці хто гэта заўважыць. 

© Бясконцасьць, 2017