Скарб Вялікага Княства Літоўскага падчас Дваццацігадовай вайны (1648—1667 гг.) / Антанас Ціла; пераклад з літоўскай мовы Алеся Мікуса. — Смаленск: Інбелкульт, 2015. — 384 с.

У гэтай працы аўтар імкнецца паказаць рэальнае функцыянаванне скарбу Вялікага Княства Літоўскага падчас вядзення гэтай дзяржавай ваенных дзеянняў у 1648—1667 гг.: фармаванне бюджэту, яго асаблівасці, тыпы падаткаў, паступленні сродкаў, іх штогадовую дынаміку і суадносіны з сапраўднымі патрэбамі, удзел палітычнага грамадства і ўсіх жыхароў краіны ў вырашэнні задач па ахове і абароне дзяржавы, а асабліва па вызваленні краіны ад непрыяцеля.

Шмат увагі прысвячаецца рашэнням павятовых соймікаў ВКЛ па падатках, добраахвотнай падтрымцы скарбу з боку паветаў, а таксама пастановам Гарадзенскай канвакацыі, дзейнасці прадстаўнікоў ВКЛ на соймах пры падрыхтоўцы канстытуцый ВКЛ, асабліва на сесіях, якія адбываліся ў Літве, іх сувязі са зборам сродкаў у скарб і фармаваннем дзяржаўнага бюджэту. Робіцца спроба раскрыць асабістыя намаганні ўраднікаў ВКЛ і іншых грамадзян па абароне і вызваленні дзяржавы ад акупантаў.


Vokl_CilaЗмест

Скарачэнні / 8

Прадмова да беларускага чытача / 9

Уводзіны / 12

Гістарыяграфія / 13

Крыніцы / 20

Скарб Вялікага Княства Літоўскага ў пачатку паўстання Багдана Хмяльніцкага / 23

Палітычнае становішча ВКЛ у 1648—1649 г. / 23

Віленская нарада і абарона ВКЛ / 26

Адлюстраванні пазіцыі літоўскіх соймікаў на канвакацыйным сойме . 34

Ваенная падрыхтоўка ВКЛ / 39

Уцягванне ВКЛ у вайну з казакамі / 42

Інтарэсы ВКЛ на элекцыйным сойме 1648 г. / 45

Літоўскія сесіі / 48

Паступленні ў літоўскі скарб / 51

Дачыненні Літвы з казакамі пасля элекцыйнага сойма / 55

Каранацыя Яна Казіміра / 59

Справы бяспекі ВКЛ на каранацыйным сойме / 62

Хада каранацыйнага сойма / 66

Вынікі збору падаткаў і зробленыя выдаткі / 70

Ваенныя дзеянні літоўскага войска ўвесну і ўлетку 1649 г. / 73

Значэнне Збораўскага міру для бяспекі ВКЛ / 84

Змена падатковай сістэмы / 87

Патрэбы скарбу на чарговым сойме 1649—1650 г. / 87

Увядзенне падымнага падатку / 90

Перапіс дымоў і яго наступствы / 92

Суіснаванне падымнага і валочнага падаткаў / 96

Наступствы функцыянавання новай падатковай сістэмы / 98

Падымныя паступленні ў скарб у 1650 г. / 102

Віленская ваенная камісія і рэалізацыя паступленняў у скарб / 105

Праграма сойма канца 1650 г. / 108

Скарб Вялікага Княства Літоўскага падчас Дваццацігадовай вайны (1648—1667 г.)

Пазіцыя павятовых соймікаў / 110

Справы скарбу і падаткаў на сойме канца 1650 г. / 112

Паступленні ў скарб пасля сойма / 113

Выдаткі скарбу ВКЛ у 1651—1652 г. / 118

Менская ваенная камісія 1651 г. / 118

Паступленні падаткаў, накладзеных на летнім сойме 1652 г. / 120

Ухвала сойма 1653 г. аб новых падатках / 128

Віленская ваенная камісія 1653 г. / 138

Сітуацыя ў скарбе і ўхвалы сойма 1654 г. / 141

Рэляцыйныя соймікі / 147

Гарадзенская нарада / 149

Падатковыя паступленні / 150

Менская ваенная камісія 1654 г. / 152

Пытанні літоўскага скарбу на сойме 1655 г. / 153

Сабраныя шведскай ваеннай адміністрацыяй падаткі / 157

Збор сродкаў на абарону падчас адсутнасці соймаў і ў 1658—1659 г. / 165

Канфедэрацыя аўкштайцкіх паветаў і Жамойці / 165

Збор падаткаў у 1657 г. / 170

Літоўская нарада ў Камянцы / 171

Намаганні сойма 1658 г. павялічыць паступленні ў скарб. Канвакацыя ў Варшаве / 173

Соймавыя ўхвалы і канстытуцыя / 178

Бітва пад Веркамі і праблемы кіравання скарбам / 181

Паступленні накладзеных соймам 1658 г. падаткаў / 188

Сойм 1659 г. і справы скарбу / 193

Вызваленне Літвы і пашырэнне арэала ўплаты падаткаў / 211

Перайманне ваеннай ініцыятывы пасля Аліўскага міру / 211

Польская вайсковая дапамога / 215

Папаўненне скарбу накладзенымі без сойма падаткамі / 216

Праграма патрэб па ахове і абароне краіны на сойме 1661 г. / 217

Дэкларацыя літоўскіх сенатараў і паслоў / 224

Канстытуцыя ВКЛ сойма 1661 г. / 227

Ваенная дапамога з боку літоўскай шляхты і яе вынікі / 229

Збор накладзеных соймам падаткаў / 236

Сойм 1662 г.: падым’е замяняецца пагалоўшчынай / 238

Добраахвотныя падаткі Жамойці і іншых паветаў / 248

Структура паступленняў у скарб у 1662—1663 г. / 251

Віленская ваенная камісія 1662 г. / 252

Пошукі сродкаў на выплату войску / 258

Эмісія медных шылінгаў / 259

Літоўскі скарб падчас бясплённых соймаў / 263

Накіды літоўскага бюджэту 1665 г. / 268

Літоўская канвакацыя ў Гародні / 270

Інструкцыя перадсоймавым соймікам / 271

Пасяджэнні канвакацыі ў Бялай / 275

Удзельнікі, пасяджэнні і ўхвала канвакацыі ў Гародні / 276

Вынікі збору накладзеных канвакацыяй падаткаў / 281

Выдаткі скарбу / 289

Ваенная дапамога Літвы для караля супраць апазіцыі / 291

Парушаныя соймы 1666 г. Першы сойм 1666 г. / 292

Новы няўдалы сойм 1666 г. / 298

Паступленні ў скарб у перыяд парушаных соймаў / 303

Паспяховы сойм 7 сакавіка — 18 красавіка 1667 г. і яго праграма / 304

Падрыхтаваны літоўскім вялікім падскарбіем праект бюджэту / 306

Павятовыя інструкцыі паслам / 309

Камісія па праверцы скарбу на сойме / 311

Літоўскія сесіі / 312

Новы перапіс дымоў 1667 г. / 315

Падатковыя паступленні / 320

Задачы, дзейнасць і вынікі Віленскай ваеннай камісіі / 330

Рэалізацыя паступленняў у земскі скарб ВКЛ / 339

Літоўскі скарб і вынікі яго дзейнасці на працягу Дваццацігадовай вайны / 344

Друкаваныя крыніцы / 353

Літаратура / 355

Дадаткі / 362

Паказнік імёнаў / 365

Паказнік назваў / 378

Змест (PDF)


Выданне можна замовіць, даслаўшы электронны ліст на адрас dastauka@arche.by або пазваніўшы па тэлефоне +375 29 5507969.

Цана выдання — 149.000 руб. без уліку дастаўкі, 179.000 руб. з улікам дастаўкі.

Замаўляючы выданне, у полі «Тэма» трэба пазначыць «Кніга Цілы», а ў лісце падаць свае дакладныя каардынаты: паштовы адрас, індэкс, прозвішча і ініцыялы, тэлефон для камунікацыі.

Прапанова дзейнічае толькі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.