Цяжарнасць — гэта не хвароба, таму мы вырашылі звесці да мінімуму візіты да лекараў.

Нарадзіць дома — пра гэта задумваюцца многія шлюбныя пары. І справа зусім не ў тым, што мамы і таты палохаюцца жудасных гісторый пра ўмовы ў радзільнях, адносін персаналу да парадзіх, пра розныя казусы і непрыемнасці. Многія наадварот станоўча адгукаюцца аб радзільнях і лекарах, рэкамендуючы нараджаць пад кантролем вопытных спецыялістаў. Ёсць пэўная катэгорыя фанатычна настроеных сужэнцаў, якія выступаюць катэгарычна супраць радзільных дамоў. Але большасць пар, якія вырашаюцца на хатнія роды, робяць гэта таму , што не могуць рэалізаваць свае пажаданні і патрэбнасці ў радзільнях, каб нарадзіць натуральна. Высвятляецца, што ў адным радзільным доме шмат умяшанняў медыкаў, у іншым часта робяць кесарава сячэнне. Таму рашэнне аб хатніх родах — гэта вымушаная мера, і звычайна яно прымаецца ў апошнюю чаргу.

АБАВЯЗКОВАЯ УМОВА ХАТНІХ РОДАЎ — ЗДАРОВАЯ ЦЯЖАРНАСЦЬ

Нярэдка мы адгаворвалі іншых сужэнцаў нараджаць дома, і самі да апошняга сумняваліся, ці варта гэта рабіць нам. Але калі склалі спіс з таго, што мы хочам, каб нарадзіць натуральна, высветлілася, што нідзе гэта зрабіць немагчыма, толькі дома. Вялікая праблема ў тым, што роды наогул ніяк не рэгулююцца беларускім заканадаўствам. Нідзе не прапісана, як можна нараджаць. Але акушэркам, якія дапамагаюць пры хатніх родах, пагражае пакаранне, таму знайсці такую акушерку вельмі цяжка. Прынамсі, у Гомелі мы яе не знайшлі.

Што павінны ведаць бацькі, якія адважыліся на хатнія роды? Звычайна рашэнне аб родах дома прымаецца ў апошнюю чаргу, і бацькі да гэтага моманту ўжо ўсе ведаюць: яны падрыхтаваны тэарэтычна і фізічна, вывучылі натуральныя метады абязбольвання і аказання дапамогі, робяць пэўныя практыкаванні, вывучаюць выпадкі, у якіх трэба абавязкова ехаць у радзільню. Наогул, калі нешта пойдзе не так падчас родаў, трэба адразу выклікаць «хуткую дапамогу». І абавязковая ўмова для хатніх родаў — гэта здаровая цяжарнасць. У гэтым выпадку ёсць вельмі мала рызык, што роды пройдуць дрэнна. І калі побач ёсць акушэрка, яна можа і зашыць парывы, і спыніць крывацёк, аказаць іншую неабходную дапамогу.

Каля двух гадоў мы спелі і рыхтаваліся да хатніх родаў — нам вельмі хацелася, каб наша дзіця нарадзілася натуральна, побач былі любячыя бацькі, спакойная хатняя абстаноўка. Ніякіх чужых рук, растанняў, балючых для маляняці працэдур. Таксама было важна мінімум умяшанняў ў працэс родаў.

Зыходзілі мы з таго, што цяжарнасць — гэта не хвароба. Таму мы сталі на ўлік на сёмым месяцы. Цяжарнасць працякала шчасна, мы адмовіліся ад аглядаў на крэсле, УГД і КТГ, сэрцайка доктар выдатна слухала з дапамогай трубачкі. Вельмі шмат што можна вызначыць і без адмысловых прылад. Незадоўга да родаў мы скарысталіся УГД, каб паглядзець, як ляжыць плацэнта. Калі казаць аб нашых перажываннях, мы актыўна размаўлялі з малым. Мы не ведалі, хто народзіцца — хлопчык ці дзяўчынка. Для нас было важна, што мы гатовыя з любоўю прыняць гэтага дзіцяці незалежна ад яго полу, як Божы дар. Ўпэўненыя, дзіця таксама гэта адчувала.

Я АДЧУЛА СЯБЕ СТОМЛЕНАЙ ЗА ТРЫ ТЫДНІ ДА РОДАЎ

Мы засталіся вельмі задаволеныя цяжарнасцю у адрозненне ад папярэдніх дзвюх. Гэта дзякуючы рэдкім наведванням лекара і таму, што мы прыслухоўваліся да сябе, да сваіх адчуваннях, арганізму і да свайго дзіцяці. Ніхто не псаваў настрой падчас цяжарнасці, і медыцынскае ўмяшанне было мінімальным, ніхто не шукаў у маляняці паталогій. Тое, што роды набліжаюцца, мы адчулі яшчэ за месяц. З’явіліся трэніровачныя схваткі, момантамі ныў жывот.

Вольга:

— За тры тыдні да родаў я сапраўды адчула стомленасць ад свайго благаславёнага стану. Стала ўсё цяжка. Цяжка хадзіць, цяжка спаць, цяжка нешта рабіць. Хоць да гэтага мне вельмі падабалася быць цяжарнай, было лёгка і прыемна. Перад самымі родамі я актыўна занялася нарыхтоўкамі для родаў і пасляродавага перыяду. Проста з’явілася адчуванне, што трэба гэта пачаць рабіць. Увогуле ў цяжарных мам вельмі развіты пэўныя пачуцці. Што будзе добра для сябе, што для дзіцяці, ведае кожная мама, проста трэба да сябе прыслухацца.

Маляня павінна было нарадзіцца дзесьці ў чэрвені. Калі дакладна мы не ведалі, вырашаў ён сам. У нас былі, вядома, пажаданні да дня родаў, зыходзячы з працоўнага графіка і таго, што ў нас двое старэйшых дзяцей, і жывем мы разам з цешчай. І малы, не без Божай дапамогі, выбраў аптымальны для ўсіх варыянт.

УСЁ АДБЫВАЛАСЯ ЯК У ФІЛЬМЕ

Гінеколаг паставіў папярэднюю дату родаў, але мы не хваляваліся, ведалі, што гэта адносна. З гэтага моманту пачалі актыўна выкарыстоўваць усе натуральныя метады стымулявання родаў. І яны хутчэй за ўсё падзейнічалі. Перад самымі родамі мы запланавалі візіт ў доктара, хоць Вользе было ўжо вельмі цяжка. Яна адчувала, што дзіця ўжо вельмі нізка і ёсць раскрыццё. Увечары былі госці, потым прагулка з дзецьмі дапазна.

Марыян пайшоў ўкладваць дзяцей спаць і заснуў разам з імі, а ў Вольгі каля 22.30 пачаліся схваткі, досыць бязбольныя з інтэрвалам у 15 хвілін. Яна пачакала тры схваткі і пераканалася, што роды пачаліся. Разбудзіла мужа, а інтэрвал паміж схваткамі пачаў імкліва скарачацца. Мы трохі пабылі пад душам, паскокалі на фітболе, так было лягчэй. Пасля гэтага мы зачыніліся ў сваім пакоі і ўжо нікога не трывожылі тым, што адбываецца. Пра пачатак родаў ня ведаў ніхто, дзеці спалі, маёй маме мы не сказалі.

З пачаткам інтэнсіўных схватак пасля 24:00 Вольга ўжо засталася ў адной позе (каленна-локцевай з упорам на ложак) і ў такой позе адбываліся патугі. Ёй вельмі дапамагаў масаж паясніцы. І Марыяну давялося рабіць яго пастаянна. Боль значна памяншалася пры гэтым. Першы час мы пілі сок і елі шакалад паміж схваткамі. Было прахладна, адкрыта акно, уключаны вентылятар. Пасля гадзіны ночы пачаліся патугі.

Вольга:

— Я пераканалася, што спраўляцца з болем дапамагае дыханне жыватом, і гэта было важна. Калі збівалася, боль быў невыносным. Уменне расслабляцца таксама дапамагала. Паміж некаторымі схваткамі была толькі хвіліна на адпачынак, а мне здавалася, што я паспяваю паспаць. У родах жанчына, як я потым зразумела, не можа адэкватна лагічна думаць. Спрацоўвае тое, чаму парадзіха навучылася раней, інстынкты. І гэта вельмі добра, бо жанчына ўся ў родах і ёй некалі думаць. Марыян быў у яснай свядомасці і перажываў і маліўся, каб з малым было ўсё добра.

Аказалася, што натуральна тужыцца вельмі прыемна, патугі прыносілі палягчэнне. Гэта былі цікавыя адчуванні. Вольга адчувала, як паступова галоўка дзіцяці набліжаецца да выхаду і ўсё пыталася, ці не відаць яе. — За гэтыя некалькі гадзін я стамілася, хутчэй маральна. Ўнутрана я настройвалася на кароткія і малабалючыя роды, а тут не зусім спраўдзіліся чаканні: боль быў вельмі адчувальным і была нявызначанасць, як прасоўваюцца роды. І нарэшце з’явілася галоўка. Усё адбывалася як у фільмах, якія мы шмат разоў глядзелі. Спачатку патыліца, потым лоб, тварык і падбародак. Потым галоўка павярнулася да левага клуба і з’явілася правае плячо малога, левае, грудзі і жывоцік, ножкі і о цуд… малы нарадзіўся! Гэта была дзяўчынка, якую Вольга ўзяла яе на рукі, пазней дала ёй грудзі і мы перайшлі на ложак. Праз сорак хвілін Вольга ўстала, і нарадзілася плацэнта. Марыян перарэзаў і перавязаў пупавіну.

ЗДОРАВА НЕ АДЧУВАЦЬ СЯБЕ ХВОРЫМ ПАЦЫЕНТАМ

Было пачуццё эйфарыі, што цяжарнасць і роды скончыліся, што мы трымаем маляняці, чалавека, і гэта дзяўчынка. Было адчуванне спакою, натуральнасці. Не верылася, што так можа быць, што проста спарадзіў і ўсё, што гэта натуральная нармальная частка жыцця. Прыемна было ляжаць у сваім родным пакоі, сваім ложку, спакойна і добра. Вольга адчувала сябе на здзіўленне бадзёра, яна адразу магла хадзіць. Пайшла памылася і паела.

У параўнанні з папярэднімі родамі, калі яна некалькі гадзін не магла перасоўвацца, цяпер адчувала сябе як звычайна. Было адчуванне стомленасці, але не было слабасці і галавакружэння, як у папярэдніх родах. Так выдатна было быць з дзіцем ўвесь час побач. Ніхто яе не выносіў, ніякіх негатыўных эмоцый, побач муж. Жыццё цякло сваёй чаргой, зачацце, цяжарнасць, роды, не было адчування як у радзільным доме, што гэтыя дні выразаныя з жыцця. Потым быў яркі узыход сонца, новы дзень і… жыццё працягваецца!

Наогул, так здорава не адчуваць сябе хворым пацыентам. Нарэшце не было перажыванняў за дзіця, якое знаходзіцца далёка ад мяне, у руках педыятраў і медсясцёр. Аказваецца на самой справе рэгулярныя, штодзённыя агляды педыятра, хаджэнне дзіцячай медсястры, гінеколагаў зусім не з’яўляюцца неабходнымі для добрага самаадчування і здароўя дзіцяці. Аперацыя пад назвай роды не пачалася, а значыць Вольга не мела патрэбу ў лячэнні. Не было парываў, не было гіпердыягностыкі ў дачыненні да дзіцяці. Перажыўшы хатнія роды, Вольга зразумела наколькі камфортна, калі побач самы блізкі чалавек:

— Хоць роля Мар’яна не складалася ў тым, каб быць акушэрам, я здзівілася ягонаму спакою і паводзінам з карыснымі заўвагамі. І пасля родаў маё стаўленне да мужа неяк змянілася. Я ніколі не забуду ягоны ўдзел і падтрымку. Можна сказаць, што я стала яго больш шанаваць і з большай пяшчотай да яго ставіцца. Так што магу сказаць дакладна, сумесныя роды з боку жанчыны ўмацоўваюць пачуцці ў шлюбе.

ГАЛОЎНАЕ, ШТО Я БЫЎ ПОБАЧ

— Оля хацела быць цалкам свабоднай ў руху і ў выбары пазіцыі падчас схватак, патугаў і нараджэння дзіцяці і плацэнты. Мінімум працэдур і аглядаў. Побач толькі самыя блізкія людзі. Свабода ва ўжыванні вады і ежы. Сваё адзенне, неабходныя рэчы і хатняя навакольнае становішча. Хацелася спакою, добразычлівасці, адсутнасці маральнага ціску. Быць з дзіцем адразу і не разлучацца нават на гадзіну, — кажа Марыян. — Я цалкам падтрымліваў жаданні маляняці і мамы. Хоць у мяне таксама былі пажаданні, ніякай бальнічнай абстаноўкі (кафлі і металу) і мінімум медперсаналу.

Першае і самае важнае, што я рабіў падчас родаў, я проста быў. Так, проста быў побач. Казаў цёплыя словы. Калі нешта трэба было падаць, я падаваў, адчыняў і зачыняў акно, уключаў вентылятар, увогуле, усялякія дробязі. Оля нарадзіла сама, а я прыняў малога, узяў яго на рукі і паклаў побач з Оляй. Для мяне менавіта гэты першы кантакт з Яначкай быў самым важным момантам у хатніх родах. Ну і вядома, я перарэзаў і перавязаў пупавіну, калі яна перастала пульсаваць і нарадзілася плацэнта. Паставіў так бы мовіць кропку — цяжарнасць скончылася.

Для мяне нараджэнне Яначкі дома было вельмі моцнай і значнай падзеяй і менавіта таму, што я ў ім актыўна ўдзельнічаў. Я моцна перажываў за здароўе жонкі і дзіцяці, нягледзячы на вельмі сур’ёзную і грунтоўную падрыхтоўку. Падобных моцных перажыванняў не было пры нараджэнні першых двух сыноў. Пасля гэтых родаў я цалкам зацвердзіўся ў меркаванні, што роды — гэта заданне для жанчыны. І галоўнае слова ў гэтым сцвярджэнні «заданне». Яно ўпісана ў яе натуру, а паводзіны парадзіхі закладзена ўнутры яе самой. Гэта заданне яна павінна прыняць і выканаць, магчыма, разам з мужам, калі пажадае. І дарэчы, падрыхтоўка да выканання гэтага прызначэння вельмі важная і неабходная. Роды — гэта натуральны працэс, гэта не паталогія і не хвароба, пры якой трэба класціся ў бальніцу. Здаровай, адэкватнай жанчыне ў родах патрабуецца мінімальная ўмяшанне з боку, хіба што ў выглядзе пасіўнага назірання акушэркі.

МІФЫ АБ ХАТНІХ І ПАРТНЁРСКІХ РОДАХ

Міф першы. Роды — гэта толькі жаночая справа. Збольшага, гэта так, але муж пры родах — гэта плячо для жонкі, на якое можна абаперціся, гэта чалавек, якому можна цалкам даверыцца.

Міф другі. Мой муж гэтага не вытрымае, ён баіцца крыві. Калі ён збіраецца падчас родаў праводзіць эпізіятамію, а пасля зашываць разрэзы, то сапраўды, ён гэтага не вытрымае. А наогул вытрымліваць і няма чаго, на самой справе ўсю працу робіць жанчына. А муж, яго праца — проста быць побач. З нагоды крыві — пры здачы аналізаў у паліклініцы яе больш. Калі мужчына баіцца здаваць аналіз крыві, тады яму сапраўды ня варта ўдзельнічаць у партнёрскіх родах.

Міф трэці. Пасля родаў у мужчыны знікае сэксуальная цікавасць да жонкі. Калі муж няшчыра любіць сваю жонку, менавіта гэта і адбудзецца пасля партнёрскіх родаў. А пры сапраўдным каханні запал будзе толькі разгарацца.

Чацвёрты міф. Партнёрскія роды — гэта модны подых. Для кагосьці так, асабліва для тых, хто ідзе на сумесныя роды неабдумана і без падрыхтоўкі. На самой справе да такой падзеі пажадана рыхтавацца нават задоўга да цяжарнасці.

Пяты міф. Зарэгістраваць дзіцяці, народжанага дома, вельмі складана. Праблем у гэтым няма, ёсць толькі некаторыя цяжкасці. Трэба прыйсці ў ЗАГС і напісаць заяву аб рэгістрацыі дзіцяці, а замест даведкі з радзільні да заявы неабходна прыкласці даведку з суда. Доказ нараджэння дзіцяці ў судзе — увогуле, чыстая фармальнасць. А пасля рэгістрацыі ў ЗАГСе ніякіх складанасцяў ўжо няма.

ДОСВЕД ПОЛЬШЧЫ

У 2011 годзе ў суседняй Польшчы ўступіў у сілу новы стандарт перынатальнай дапамогі і родадапамогі. Гэты стандарт ставіць у галоўным куце жаданні, патрэбы і правы парадзіхі. Згодна з дакументам, медыцынскія ўмяшанні падчас фізіялагічных родаў (пракол плоднага пузыра, кропельніца, эпізіятамія, якія ў беларускіх радзільнях выкарыстоўваюцца ў большасці выпадкаў) могуць быць выкарыстаны толькі ў абгрунтаваных індывідуальнай сітуацыяй маці і/або дзіцяці выпадках.

Падчас цяжарнасці бацькі сумесна з гінеколагам складаюць «план родаў», у якім прапісана, у тым ліку, месца родаў — дом, дзяржаўная ці прыватная бальніца. Пры родах дома сужэнцы на законных падставах могуць наняць акушэра.

Пры родах ў бальніцы прапісваюцца правы жанчыны на выбар становішча пры родах, улічваюцца яе пажаданні па мінімізацыі медыцынскіх умяшанняў ў працэс родаў. Дарэчы, адразу пасля нараджэння ў бальніцы дзіця, калі яго стан і самаадчуванне маці дазваляюць гэта, павінен знаходзіцца ў маці на жываце, і павінен быць накрыты ад холаду. Такі пастаянны кантакт з маці «скура да скуры» павінен доўжыцца не менш за дзве гадзіны пасля нараджэння.