Мяркую, што даўно пара выжыць з роднай мовы ненатуральную і абсурдную кальку «яўрэй» ды «габрэй». Вярнулі ж «мытню» замест «таможні» у 1990-я, то чаму ж і гэта ня можам?

Слова «парх«, як адпавeднік вялікарускаму «жидъ», у беларускай мове зафіксаваў яшчэ Яўхім Карскі (Белорусы. Т.1. Мн., 2006 Ст. 136). Сустракаем мы яго і ў паэзіі канца ХІХ ст. І не ў абы каго, а ў самога Францішка Багушэвіча: «Два жыдкі у скрыпкі валяць,/Трэці парх у дудку дмець.» (верш «Панскае ігрышча»). Такжа ўжываў гэтае слова і беларускі драматург Леапольд Родзевіч. Напрыклад, у драме «Блуднікі» сустракаем такія словы: «Кожны чалавек маець права жыць так, як яму падабаецца, а Шлёма хоць і чалавек, а папляцецца па вузенечкай сцежачцы, як кот па жэрдцы, а калі трохі сышоў, дык ага! цю! жыд! парх! куды лезеш, асадзі назад!». Акрамя нейтральнага значэння слова парх магло мець у беларускай мове і негатыўнае, што адпавядае вялікарускаму «паршивец», «вшивец»  (Беларуска-расейскі слоўнік Байкова-Некрашэвіча). Акрамя таго Байкоў з Некрашэвічам фіксуюць і вытворныя ад назоўніка «парх«: «пархаты» — «паршивый», «вшивый», а таксама памяншальна-ласкальную форму «пархацік» і дзеяслоў «пархацець» — «паршиветь». Можна прыпусціць, што негатыўную канатацыю слова займела праз характар успрымання жыдоў у традыцыйнай беларускай культуры. Але гэта ні ў якім разе не можа паслужыць прычынай таго, каб пазбаўляць нашую мову ўсёй яе разнастайнасці і прыгажосці! Мяне цікавяць меркаванні чытачоў суполкі наконт магчымасці вяртання гэтага харошага і традыцыйнага найменніка для жыдоў у нашую мову. Асабіста я прапаноўвую шырока ўжываць слова «парх» нароўні са словам «жыд» для абазначэння народа Ізраілевага ў беларускай мове. Мяркую, што даўно пара выжыць з роднай мовы ненатуральную і абсурдную кальку «яўрэй» ды «габрэй». Вярнулі ж «мытню» замест «таможні» у 1990-я, то чаму ж і гэта ня можам?

 

community.livejournal.com/by_mova